محاسبه قسط وام

قسط وام چطور حساب می‌شود؟

وام‌های با اقساط مساوی — که رایج‌ترین شکل وام بانکی در ایران است — با فرمول «اقساط مستهلک‌شونده» حساب می‌شوند. در این روش هر قسط ثابت است، ولی سهم سود در قسط‌های اول بیشتر و در قسط‌های آخر کمتر است.

قسط ماهانه = مبلغ وام × نرخ ماهانه × (۱ + نرخ ماهانه)^{تعداد اقساط} ÷ [ (۱ + نرخ ماهانه)^{تعداد اقساط} − ۱ ]

«نرخ ماهانه» یعنی نرخ سود سالانه تقسیم بر ۱۲. مثلاً نرخ ۲۳ درصد سالانه می‌شود حدود ۱٫۹۲ درصد در ماه.

یک مثال

وام ۵۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۲۳ درصد و ۳۶ قسط: قسط ماهانه حدود ۱۹٫۳۵ میلیون تومان می‌شود و در پایان نزدیک به ۱۹۷ میلیون تومان سود پرداخت کرده‌ای — یعنی حدود ۲۸ درصد از کل پولی که به بانک می‌دهی، سود است. همین عدد است که معمولاً موقع گرفتن وام نادیده گرفته می‌شود.

چند نکته که به کارت می‌آید

• مدت طولانی‌تر = قسط کمتر، سود بیشتر. همان وام ۵۰۰ میلیونی اگر ۶۰ ماهه باشد قسطش به حدود ۱۴٫۱ میلیون می‌رسد — سبک‌تر و وسوسه‌انگیز — ولی کل سودی که می‌دهی از ۱۹۷ به حدود ۳۴۶ میلیون تومان می‌پرد؛ یعنی سهم سود از ۲۸ درصد به ۴۱ درصد. عدد را برای هر دو حالت بگیر و بعد تصمیم بگیر.
• کارمزد و بیمه جدا حساب می‌شود. این ماشین‌حساب فقط اصل و سود را در نظر می‌گیرد. کارمزد صدور، بیمهٔ عمر و هزینهٔ ارزیابی وثیقه معمولاً جداگانه از تو گرفته می‌شود. برای دیدن اثر کارمزد، سپردهٔ مسدودی یا خرید امتیاز روی نرخ، محاسبه سود واقعی وام را ببین.
• بعضی وام‌ها فرمول متفاوتی دارند. در وام‌های قرض‌الحسنه که فقط کارمزد می‌گیرند، یا وام‌هایی با دورهٔ تنفس، عدد نهایی با این محاسبه فرق می‌کند. همیشه قرارداد را ملاک بگیر.

بعد از گرفتن وام

سخت‌ترین بخش وام، محاسبه‌اش نیست — یادت ماندن است. در جیب می‌توانی وام را با همین مشخصات ثبت کنی تا هر ماه سررسید قسط را یادت بیندازد، پرداخت‌ها را ثبت کند و همیشه بدانی چند قسط مانده و چقدر بدهکاری.