پرش به محتوای اصلی
جیب

ابزار رایگان

محاسبه سود واقعی وام

نرخی که روی قرارداد وام نوشته شده، همهٔ هزینه نیست. شرایط جانبی وام را هم وارد کن تا نرخ سودی را ببینی که واقعاً می‌پردازی.

مشخصات وام

تومان
٪

سالانه، همان عدد قرارداد.

ماه

شرایط جانبی

٪

درصدی از مبلغ وام که هنگام پرداخت کسر می‌شود. اگر ندارد، صفر بگذار.

٪

درصدی از وام که تا پایان اقساط مسدود می‌ماند.

٪

سالانه.

تومان

مثلاً قیمت خرید امتیاز وام، کارشناسی وثیقه یا بیمه که از جیبت داده‌ای.

سود واقعی سالانه

نرخ قرارداد

نرخ مؤثر (مرکب)

پول تو کجا می‌رود

قسط ماهانه
پولی که روز اول واقعاً در دسترس داری
هزینهٔ کل وام برای تو

چرا سود واقعی وام از نرخ قرارداد بیشتر است؟

قسط وام همیشه بر اساس کل مبلغ وام و نرخ قرارداد حساب می‌شود. ولی خیلی وقت‌ها کل آن مبلغ به دستت نمی‌رسد: بانک کارمزد را از اول کم می‌کند، بخشی از وام را به‌عنوان سپرده مسدود می‌کند، یا برای گرفتن وام هزینه‌ای داده‌ای. تو برای پول کمتری همان قسط را می‌دهی، پس هزینهٔ واقعی پولت بالاتر است.

سود واقعی = نرخی که ارزش فعلی همهٔ اقساط (منهای سود و آزادسازی سپرده) را برابر پولِ دریافتیِ روز اول کند

این روش نرخ بازده داخلی (IRR) نام دارد و تعریف استاندارد هزینهٔ واقعی هر نوع تأمین مالی است. عددی که می‌بینی «نرخ ساده» است — مثل نرخی که بانک اعلام می‌کند — و نرخ مؤثر با اثر مرکب کنارش آمده است.

یک مثال

وام ۱۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۱۸ درصد و ۱۲ قسط، قسطی حدود ۹٫۱۷ میلیون تومان دارد. اگر بانک ۴ درصد کارمزد از اول کم کند، سود واقعی به حدود ۲۶ درصد می‌رسد. اگر علاوه بر آن ۲۰ درصد وام با سود ۵ درصد مسدود بماند، فقط ۷۶ میلیون تومان در دسترس داری و سود واقعی حدود ۳۷ درصد می‌شود — دو برابر نرخ قرارداد.

خرید امتیاز وام

وقتی امتیاز وام کم‌بهره‌ای را می‌خری، قیمتی که برای امتیاز می‌دهی هم هزینهٔ همان وام است. مثلاً وام ۲۰۰ میلیونی با نرخ ۴ درصد و ۶۰ قسط، اگر امتیازش را ۳۰ میلیون تومان بخری، سود واقعی‌اش حدود ۱۰٫۸ درصد است، نه ۴ درصد. قیمت امتیاز را در «هزینه‌های دیگر» وارد کن و نتیجه را با سود سپرده و نرخ تورم مقایسه کن.

این محاسبه چه چیزی را در نظر نمی‌گیرد

  • دورهٔ تنفس، اقساط نامساوی یا جریمهٔ تأخیر.
  • کارمزدهایی که به‌جای شروع کار، در اقساط پخش شده‌اند — آن‌ها را در نرخ قرارداد لحاظ کن.
  • شرط «معدل حساب» پیش از وام، که هزینهٔ آن به سود از دست رفتهٔ پولت در آن مدت بستگی دارد.

برای محاسبهٔ ساده‌تر قسط و کل سود بدون این شرایط، محاسبه قسط وام را ببین.

بعد از گرفتن وام

در بخش اقساط جیب می‌توانی وام را ثبت کنی تا سررسید اقساط را یادت بیندازد و همیشه بدانی چقدر بدهکاری. اگر یک خرید قسطی را بررسی می‌کنی، ماشین‌حساب «نرخ واقعی» داخل برنامه همین محاسبه را روی قیمت نقد و اقساط فروشنده انجام می‌دهد.

سؤال‌های پرتکرار دربارهٔ محاسبه سود واقعی وام

سود واقعی وام یعنی چه؟

نرخی که روی قرارداد نوشته شده فقط سود اقساط است. ولی اگر بانک از اول کارمزد کم کند، بخشی از وام را به‌عنوان سپرده مسدود کند یا برای گرفتن وام هزینه‌ای داده باشی، پولی که واقعاً به دستت می‌رسد کمتر از مبلغ وام است در حالی که اقساط همان است. سود واقعی نرخی است که این پول کمتر را با همان اقساط برابر می‌کند.

سپردهٔ مسدودی چطور سود وام را بالا می‌برد؟

فرض کن ۱۰۰ میلیون وام بگیری ولی ۲۰ میلیونش تا آخر مسدود بماند. قسط را برای ۱۰۰ میلیون می‌دهی ولی فقط ۸۰ میلیون در دسترس داری. حتی اگر به آن ۲۰ میلیون کمی سود تعلق بگیرد و در پایان آزاد شود، هزینهٔ پولی که واقعاً استفاده کرده‌ای بالاتر از نرخ اسمی درمی‌آید.

خرید امتیاز وام به‌صرفه است؟

قیمت امتیاز را در فیلد «هزینه‌های دیگر» وارد کن تا سود واقعی وام را ببینی، و آن را با سود سپرده و نرخ تورم مقایسه کن. اگر سود واقعی از نرخ تورم کمتر باشد، بازپرداخت با پولی انجام می‌شود که قدرت خریدش کمتر شده است. قبل از خرید امتیاز، شرایط انتقال آن را هم از خود بانک بپرس.

فرق نرخ ساده و نرخ مؤثر چیست؟

نرخ ساده همان نرخ ماهانه ضربدر ۱۲ است؛ همان شکلی که بانک‌ها نرخ وام را اعلام می‌کنند و برای مقایسه با قرارداد مناسب است. نرخ مؤثر اثر مرکب شدن ماه‌به‌ماه را هم حساب می‌کند و همیشه کمی بزرگ‌تر است؛ برای مقایسه با سود سپرده یا بازده سرمایه‌گذاری مناسب‌تر است.

این محاسبه با چه روشی انجام می‌شود؟

با نرخ بازده داخلی (IRR). همهٔ پول‌هایی که دریافت و پرداخت می‌کنی — مبلغ دریافتی روز اول، اقساط ماهانه، سود سپردهٔ مسدودی و آزاد شدن آن در پایان — روی یک خط زمانی گذاشته می‌شوند و نرخی پیدا می‌شود که ارزش فعلی آن‌ها را صفر کند. این همان تعریف استاندارد هزینهٔ واقعی تأمین مالی است.

این را هر ماه دستی حساب نکن

جیب شیفت‌ها، اقساط و حقوقت را خودش پیگیری می‌کند و همین محاسبه‌ها را زنده نگه می‌دارد — رایگان و آفلاین.